fbpx

RÈN NGHỊ LỰC ĐỂ LẬP THÂN – cuốn sách quý của học giả Nguyễn Hiến Lê – review cho các nhà doanh nghiệp

Nguyễn Hiến Lê là một trong những học giả xuất sắc với nhiều đầu sách khảo cứu, nghiên cứu, dịch, sách của ông bình dị mà thẳng thắn, toát lên một sự tự tin của người hiểu và có kiến giải sâu sắc. Khi khởi động Dự án Đọc sách cùng SBS, mục tiêu của chúng tôi là giới thiệu những cuốn sách hay về quản trị doanh nghiệp. Nhưng, ta làm thế nào để quản trị một doanh nghiệp nếu chưa quản trị cuộc đời mình. Lập thân rồi mới đến lập nghiệp. Tôi nghĩ đến Rèn nghị lực để lập thân là cuốn sách quý của học giả Nguyễn Hiến Lê, chúng ta sẽ cùng tìm hiểu ngay bây giờ.

ĐỊNH NGHĨA VỀ THÀNH CÔNG

Định nghĩa về thành công của bạn là gì? Jesus, Khổng tử – hai bậc vĩ nhân: một vị đi lang thang hết nước này qua nước khác mà không vua chúa nào chịu dùng, một vị bị đóng đinh trên thập ác giữa hai tên ăn trộm trên đỉnh núi Golgotha liệu thế là thành công hay là thất bại? Điều này làm tôi liên tưởng đến ý tưởng của Jim Collin và Jerry Porras trong Xây dựng để trưởng tồn: Mục đích của bạn khi xây dựng một doanh nghiệp là gì? Một doanh nghiệp để kiếm tiền hay một thực thể trường tồn với thời gian, tạo nên giá trị qua năm tháng và ảnh hưởng đến thậm chí là cả văn hoá xã hội?

Nguyễn Hiến Lê cũng nêu lên trong cuốn sách này một vấn đề rất hay: Nghịch cảnh đóng vai trò như thế nào để tạo nên thành công, ông viết: “Trên đường doanh nghiệp, cảnh nghèo thường kích thích các cơ hội chứ không hoàn toàn là một trở ngaị, Hầu hết các ông vua thép, vua báo, vua dầu lửa, vua xe hơi ở Âu Mỹ đều xuất thân hàn vi hơn bạn và tôi. Họ đã phải bán baò, đánh giày, quét rác, làm bồi phòng… chỉ nhờ hai bàn tay trắng mà làm nên sự nghiệp.

Giàu có sinh nhút nhát, làm biếng; nên một người Pháp đã nói: 

“Những con ngựa mập không chạy được nhanh” và một nhà doanh nghiệp nọ phàn nàn với bạn như vầy: “Tôi biết thằng con tôi, nó có nhiều đức tính lắm, song nó có một cái bất lợi rất lớn là nó sinh ra trong một nhà giàu”

Như dù vậy, vẫn có thể thay đổi tính trời, nhũng yếu tố đó là: Hoàn cảnh thiên nhiên, hoàn cảnh xã hội, cách bồi dưỡng cơ thể và đặc biệt là giáo dục.

GIÁO DỤC

Giáo dục đóng một vai trò rất lớn. Giáo dục gồm đức dục và trí dục. Ở trường chủ yếu là trí dục, còn đức dục tức là luyện tư cách thì ta phải tự làm lấy, làm càng sớm càng tốt.

NGHỊ LỰC LÀ GÌ?

ta thường nghĩ lầm rằng nghị lực là một năng lực tinh thần, sự thực nó gồm ba năng lực đều quan trọng cả: 

– Suy nghĩ. 

– Quyết định.
– Và thực hành.
Vì nghị lực gồm ba năng lực nên khó mà định được phần nào trong cơ thể ta điều khiển nghị lực. 

Về phương diện sinh lý: Một đời sống hợp vệ sinh, những thức ăn lành, bổ, cách thâm hô hấp cũng ảnh hưởng tốt đến nghị lực; trái lại bệnh nghiện rượu, nghiện thuốc phiện làm cho con người bạc nhược và di hại đến đời sau. 

Về phương diện tâm lý: Người có nghị lực có đủ ba đức tính: có sáng kiến, biết quyết định và hành động đắc lực. 

Nhưng sáng kến, quyết định và hành động đắc lực này ở mức vừa phải mà nếu ít quá hay nhiều quá đều là những bệnh nghị lực. Cần xem xét các bệnh này thuộc loại nào để điều trị về sinh lý hay tâm lý.

PHƯƠNG PHÁP RÈN NGHỊ LỰC

Trí tuệ và tình cảm liên quan đến nghị lực

RÈN SUY NGHĨ

Ở đời hễ không muốn thì không được một cái gì cả. 

Nhưng khốn nối, trường học lại không dạy người ta muốn. Biết muốn là biết tự hỏi:
– Ta muốn cái gì ?
– Điều ta muốn đó, thực hành được không ?
Như tôi mới nói, phần đông thanh niên sống không mục đích. Trong số đó tất có nhiều người thông minh, hoạt động, kiên nhẫn, chỉ vì thiếu mục đích mà không thành công, không làm được việc lớn. Họ như những con tàu có động cơ rất tốt mà thiếu bánh lái, theo gió theo nước mà táp qua đông, trôi qua tây, bập bềnh trên dòng, không mong gì tới bến. 

Muốn rèn nghị lực, muốn thành công, việc quan trọng nhất là vạch cho đời ta một mục đích, càng sớm càng tốt. Bạn muốn lựa lý tưởng nào làm mục đích; tuỳ sở thích và khả năng của bạn: lý tưởng anh hùng, hoặc lý tưởng bác ái, văn chương, khoa học… miễn lý tưởng phải cao đẹp và thực hành được, nếu không, nó không phải là lý tưởng nữa. Vạch được mục đích là bạn đã biết mình muốn gì rồi đấy. 

Sau đó rồi mới đến câu hỏi: Điều ta muốn đó, thực hành được không? Không phải cứ muốn là được mà phải xem xét cả khả năng của bản thân nữa: Vậy khi muốn, ta đừng nên muốn những cái trái ngược nhau hoặc những điều ta làm không nổi. Ta phải lượng sức ta đã, đó là công việc của lý trí. 

Tuy nhiên, cũng có việc ta tưởng làm không được mà nếu ta biết áp dụng quy tắc của Descartes, chia nỗi khó thành nhiều phần tử rồi tuần tự giải quyết từng phần tử một thì rồi ta cũng thành công. 

RÈN QUYẾT ĐỊNH

Người ta thường cho những người do dự không biết quyết định là kém nghị lực. Sự nhận xét đó rất đúng.
Trừ một số ít người không biết tự suy nghĩ lấy và luôn luôn để người khác dắt dẫn, còn phần đông đều muốn tự lựa đường đi, có sáng kiến, muốn làm việc này việc khác song đến khi quyết định thì mười người có đến bảy tám quyết định vụng về hoặc chậm chạp, để lỡ mất cơ hội. 

Trong những việc quan trọng việc quyết định mau ai cũng làm được vì tính cấp bách và hệ trọng của nó, còn trong những việc lằng nhằng thì chỉ có những người sáng suốt, có tư cách mới tránh được tật do dự. Bởi vậy trong đời không phải những bài toán lớn mà những bài toán nhỏ mới thực khó giải quyết.

Ai đã chẳng có nhiều lần trong đời do dự hàng giờ cho những việc lặt vặt như vậy. Thói đó có hại cho nghị lực, ta phải diệt nó. Một cách hữu hiệu để tập quyết định và tạo động lực cho cả ngày hôm sau là mỗi tối trước khi đi ngủ, lập chương trình rõ ràng cho ngày hôm sau và rồi thực hành cho được theo đó.

Muốn quyết định nhanh và dứt khoát thì ta phải sẵn sàng chịu trách nhiệm trước mọi quyết định và đương đầu với hệ quả của nó. Nói cách khác là đừng sợ sống. Phải từng trải mới thấy hầu hết những nỗi lo lắng của ta đều thừa thãi và là kết quả của trí tưởng tượng.

Ở đời, không có gì hoàn toàn cả, chẳng nói chi trong việc hôn nhân, đến mọi việc làm ăn cũng vậy, đợi cho dò đủ trăm phần tốt thì suốt đời chẳng làm được việc gì hết. 

Tại sao lại tham lam vậy? Tôi chỉ cần mỗi việc được 60 phần tốt, còn 40 phần xấu cũng đủ cho tôi quyết định rồi vì trong 40 phần trăm xấu, tôi còn mong hoàn cảnh sẽ giúp tôi và chính tôi sẽ gắng sức để đổi nó thành tốt được ít nhiều. 

Vậy khi còn do dự trước một việc quan trọng, bạn nên chia tờ giấy làm hai cột, trên một cột ghi những điều tốt, những cái lợi, trên một cột ghi những điều xấu, những cái hại, rồi so sánh nếu phần xấu hơn phần tốt thì quyết định ngay đi, đừng để phần xấu ám ảnh bạn nữa, mà cứ can đảm nhận nó để tìm cách thắng nó, đổi nó thành tốt, chuyển hoạ thành phúc.
Ta cho đời ta là một địa ngục thì nó là một địa ngục; cho nó là một trường đua trong đó người nào cũng nhắm mục đích HẠNH PHÚC, mà chạy tới, thì nó là một trường đua. Bạn nghĩ sao ? Một trường đua thích hơn hay một địa ngục thích hơn ? 

Ta có thể hỏi ý kiến người khác trước khi quyết định, nhưng chỉ nên hỏi vài người thân từng trước hơn ta; đừng hỏi nhiều người quá, sợ ý kiến mỗi người một khác mà ta thêm hoang mang. 

Hỏi ý kiến rồi chính ta quyết định lấy, nhứt định không được để người khác quyết định giùm mình. 

Biết nắm lấy cơ hội là một điều kiện để thành công. Có những phút quan trọng hơn một năm, định đoạt được đời của một người, có khi của hàng chục, hàng trăm triệu người nữa. 

RÈN HÀNH ĐỘNG

Đã quyết định là phải làm ngay, không có ngày mai. Phải đập sắt trong khi nó còn nóng bởi hắng hái mà không dùng đến thì rất chóng tiêu tan. Người nào không thực hành ngay những quyết định của mình thì không có hy vọng gì thực hành nó về sau. Những quyết định đó sẽ bị tiêu tan trong sự gấp rút của đời sống hàng ngày và sẽ chìm trong vũng bùn của tính uể oải. 

Khi bắt đầu thì hãy chú tâm, dồn hết chú ý vào nó. Ngày nay chúng ta hầu hết đều gặp vấn đề về tập trung trong một thế giới sao nhãng nhưng sự thật tập trung là một thói quen dễ tuyệt tập. Khi làm việc thấy mệt hỏi thì hãy nghỉ một chút và hít thật sâu, nó giúp giải tỏa căng thẳng cũng như thêm minh mẫn.

Muốn chú ý, ta phải diệt thói mơ mộng, nhất là mơ mộng tình ái thanh niên. Nó gợi lên biếng nhác và ươn hèn, không có gì hại nghị lực bằng nó. Tôi biết rằng tình ái là cần thiết cho con người nhưng cũng có nhiều khi thừa thãi, nhất là lúc cần làm việc. Ta nên tập cho thanh niên khi mơ mộng thfi làm ngay việc gì khác nếu không thì đi tập thể dục hoặc tắm nước lạnh. Rất hữu ích.

Hết thảy vĩ nhân đều tiết kiệm đến bủn xỉn thời giờ của mình. Họ biết cách dùng những quãng thời gian mà người khác thường bỏ đi để làm những việc vun đắp cho hàng chục năm sau này.

Mỗi ngày chỉ bỏ ra một giờ để làm hoài hoài một việc đã định sẵn, thì sau mười năm nhìn lại công việc đã làm được, sẽ phải ngạc nhiên. Chẳng hạn mỗi ngày một giờ đọc được hai mươi trang sách, hoặc viết được hai trang; thì mười năm đọc được 72.000 trang sách, khoảng 300 cuốn, hoặc viết được 7.200 trang, khoảng 36 cuốn, mỗi cuốn 200 trang. Trong số các văn sĩ nước nhà từ trước tới nay đã mấy người viết được 36 cuốn ? 

 Và một điều quan trọng: Phải kiên tâm 

Burke đã nói: “Muốn thành công thì đừng bao giờ thất vọng; nhưng nếu có lúc thất vọng thì cũng cứ làm việc trong sự thất vọng đi”. 

Trong tình trạng thực tế có rất nhiều sách tự lực selfhelp quảng cáo khiến độc giả nhầm tưởng rằng chỉ cần đọc sách xong là giải quyết được vấn đề. Nhưng sự thực, cần có một nghị lực và sự kiên tâm thực hành theo sách mới có thể thành công, rèn nghị lực để lập thân sẽ là một lời giải – Quyển sách này khá ngắn gọn với văn phong dễ hiểu, tác giả trích dẫn nhiều câu chuyện đông tây kim cổ và những lời khuyên như thủ thỉ tâm tình. Xin được trích dẫn một phần thay cho lời kết:

Phải làm sao cho đừng có điều gì khiến ta tự khinh mình, một người tới lúc tự khinh mình là một người bỏ đi. Tự đặt hình phạt cho bản thân mà rồi bỏ không theo là tự khinh mình vậy.

Cuối cùng hãy giữ cho thân thể khỏe mạnh, sạch sẽ và đầy sức sống cũng như tinh thần được lạc quan tích cực và mạnh mẽ. Người khỏe mạnh thì nghị lực mới cứng rắn. Hãy tập thể dục, sống kỉ luật, nuôi những tư tưởng lạc quan, gần gũi những người tự tin, cương nghị và đọc nhiều tiểu sử vĩ nhân.

Những việc đó thanh niên nào cũng làm được mà không cần có một nghị lực phi thường, nếu không làm được là tại không quyết chí muốn làm đấy thôi. 

Chúc các vị thính giả và độc giả của Đọc sách cùng SBS có thể học được những điều hay trong cuốn sách này. Cùng comment bàn luận nhé. Xin chào!

Kiến Thức Quản Trị

TÓM TẮT SÁCH – ĐÀM PHÁN VỚI CHÍNH MÌNH | ĐỌC SÁCH CÙNG SBS

https://youtu.be/XcfIs-Dlkp8 Chào mừng các bạn quay trở lại với chuyên mục đọc sách cùng SBS. Kỳ...

TÓM TẮT SÁCH – TỪ TỐT ĐẾN VĨ ĐẠI – JIM COLLIN

https://youtu.be/9CS6O85lCsg 6000 bài báo 2000 trang phỏng vấn 15.000 giờ làm việc 21 nhà nghiên...

TÓM TẮT SÁCH – NGHỆ THUẬT THUYẾT PHỤC KHÁCH HÀNG

https://youtu.be/0-NsHOIRd6Q Tác giả: Stepphen Harvill Tóm tắt bởi: Trần Thanh Nga Cuốn sách không...

Tóm tắt sách: Pay Back Time – Ngày đòi nợ | Đọc sách cùng SBS

PAY BACK TIME Payback Time- Ngày đòi nợ của Phil Town là cuốn sách về đầu tư và kinh doanh, là một...

Tóm tắt sách ”Sinh ra là một bản thể, đừng chết như một bản sao”- John Mason

 Chào mừng các bạn đã quay trở lại với chuyên mục " Đọc sách cùng SBS". Trong kỳ này, SBS...

NGUYÊN TẮC VỀ QUYỀN RIÊNG TƯ CỦA SBS VIETNAM

SBS Vietnam rất coi trọng quyền riêng tư. Năm nguyên tắc dưới đây là cơ sở cho phương pháp tiếp...

Tóm tắt sách Ít được nhiều – Less is More – Jason Jenning đọc sách cùng SBS

”Làm sao để nâng cao năng suất?” luôn là câu hỏi lớn của các doanh nghiệp. Rất nhiều công ty với...

CHÚC MỪNG NGÀY DOANH NHÂN VIỆT NAM

Nhân dịp Ngày doanh nhân Việt Nam 13/10, SBS xin chúc các anh chị doanh nhân vững vàng vượt qua...

TÓM TẮT SÁCH: THẾ GIỚI PHẲNG – THOMAS L. FRIEDMAN

https://youtu.be/_0-3aCGjxxM NGHE PODCAST ĐỌC SÁCH CỦA CHÚNG TÔI TRÊN YOUTUBE TẠI ĐỊA CHỈ:...