fbpx

QUỐC GIA KHỞI NGHIỆP – cuốn sách về khởi nguồn tinh thần doanh nhân cũng như cải tiến tinh thần doanh nhân trong thế giới ngày nay.

Nguồn năng lượng cho sáng tạo đến từ đâu, chúng thể hiện dưới hình thức nào?

https://www.youtube.com/watch?v=g5-H2rSCiLU

Chào mừng các bạn quay trở lại với Dự án Đọc sách cùng SBS trong ngày giãn cách tại Hà Nội, tháng 7 năm 2021.

Phần mở đầu cuốn sách, Senor và Singer – Hai đồng tác giả Quốc gia khởi nghiệp khẳng định “Tinh thần doanh nhân” là đòn bẩy, là lợi thế cạnh tranh then chốt của một quốc gia. 

Đối với Israel, tinh thần doanh nhân cao độ thể hiện ở những doanh nghiệp mới thành lập, quy mô vừa phải nhưng muốn làm dịch chuyển nhiều ngành công nghiệp toàn cầu. Họ vận dụng tài năng chuyên môn cho đến thương mại để thương mại hoá các ý tưởng cải tiến triệt để.

Tỉ lệ thất bại của các doanh nghiệp này trên thế giới là rất cao, và cả ở Israel cũng vậy. Tuy nhiên, văn hoá và các quy định của Israel phản ánh một thái độ độc đáo đối với sự thất bại: người ta cố gắng đưa các doanh nghiệp thất bại quay lại sân chơi, chứ không bỏ mặc chúng đứng ngoài đường biên: khi các doanh nghiệp thành công, nó góp phần cải cách thị trường còn khi DN thất bại, nó vẫn tạo áp lực cạnh tranh và kích thích sự tiến bộ.

Nhưng đó chỉ là một trong những lý giải nhỏ sự thành công của các công ty khởi nghiệp tại Israel. Trong cuốn sách này, hai đồng tác giả bằng những dẫn chứng và nghiên cứu cụ thể đã làm rõ những nguyên nhân nội tại – khách quan của đất nước Israel để quốc gia này có thể trở thành Quốc gia khởi nghiệp – thu hút đầu tư ngay cả khi các nhà đầu tư phải đầu tư tại vùng chiến sự có thể xảy ra bất kỳ lúc nào.

Phần 1. Một quốc gia nhỏ bé có thể làm được những gì? đã nêu lên các tính cách của người Israel: 

– Cứng đầu và rất khó để bị lãnh đạo:

Luôn đặt những câu hỏi tại sao, luôn tư duy phản biện. Thông qua ví dụ về nhóm nghiên cứu của Intel đã phản biện lại lỗi tư duy của văn phòng chính của Intel tại Mỹ – nhờ đó mà đã sản xuất thành công con chip vi xử lý tốc độ cao với kích thước nhỏ phù hợp với Laptop, nhờ đó mà doanh thu của intel tăng 13% trong giai đoạn 2003-2005 và vị thế của intel thống lĩnh thị trường chip vi xử lý – có thể nói là nhóm nghiên cứu tại Israel đã cứu rỗi cả intel nhờ sự cứng đầu – không khuất phục và tinh thần phản biện. Lãnh đạo 5 người Israel khó hơn lãnh đạo 50 người Mỹ là vì vậy.

– Tinh thần chiến sĩ, mỗi doanh nhân đều là người chiến sĩ nhưng chính quân đội Israel cũng có những tính chất rất đặc biệt

Trong quân đội Israel, cấp đại tá rất hiếm, có rất ít sĩ quan cấp cao, những cấp dưới có nhiều sáng kiến. Cấp trung uý trong quân đội Israel có phạm vi quyết định rộng hơn hẳn những người đồng cấp trong các quân đội khác trên thế giới này. 

Thêm vào đó, nghiên cứu của nhóm tác giả cho thấy, những đại đội trưởng phải chỉ huy 20 sĩ quan khác và khoảng 100 người lính thường rất trẻ, chỉ khoảng 23 tuổi. 

Cấu trúc quân lực Israel cũng đặc biệt mà ở đó, lực lượng quân dự bị đóng vai trò quan trọng 

  • không phân biệt vai vế, một người tài xế taxi có thể chỉ huy các tỉ phú
  • Không phân cấp bậc, một người lính phải được đánh giá bằng năng lực và sở trường chứ không phải quân hàm anh ta mang – một điều khó hiểu khi phục vụ cho quân đội ở bất kì quốc gia nào khác nhưng lại là chuyện bình thường ở Israel. Điều đó cũng khuyến khích văn hoá cởi mở, hoài nghi, tranh luận, phản biện và đặt câu hỏi. Từ thuở sơ khai với cộng đồng do thái, họ đã làm như vậy. Đó là thứ văn hoá táo bạo khi mỗi binh nhì có thể sẵn sàng nói với cấp tướng rằng: ông đã mắc sai lầm. Và đó là những bản tính được rèn luyện của mỗi người do thái: tư duy độc lập chứ không phải phục tùng, có khát vọng và tầm nhìn. Và đó cũng là đặc trưng của người Israel trong thương trường.

Phần 2. Ươm mầm một văn hoá cải tiến, Các tác giả nghiên cứu những điều kiện ảnh hưởng bởi địa chính trị để Israel có thể vươn lên trở thành một “quốc gia khởi nghiệp” – thu hút sáng tạo dù rất nhiều nguy hiểm bủa vây xung quanh. Các nguyên nhân chủ yếu được đưa ra đó là:

  • Văn hoá phiêu bạt: tâm lý bị cầm tù vì những nguy hiểm bủa vây xung quanh và sự tẩy chay của cộng đồng người ả rập. Tuy nhiên, người Israel muốn được tự do, thoát khỏi những sự kìm kẹp đó, họ là đất nước của Internet, phần mềm và truyền thông. Đây là những lĩnh vực mà biên giới quốc gia, khoảng cách địa lý là không mấy quan trọng
  • Văn hoá quân đội, ở Israel – nơi luôn bị đe doạ bởi chiến tranh, bắt buộc phải tham gia quân đội trước khi vào thị trường lao động và có thể được đào tạo lên tới 41 tháng ở chương trình talpipot – một chương trình đào tạo những người lính xuất sắc được tuyển chọn khắt khe. Trong thị trường lao động, việc từng tham gia quân ngũ còn quan trọng hơn việc được đào tạo kiến thức.

Môi trường quân ngũ đòi hỏi bạn phải có những quyết định mang tính sống – chết, có kỷ luật, trí não phải được rèn luyện sao cho bạn tồn tại được nơi tiền tuyến hay trong cuộc hành quân. Điều này có ích khi rời quân ngũ, đặc biệt là trong thương trường.

Hơn thế nữa, môi trường quân ngũ hữu ích khi người Israel học được cách thương lượng, xử lý quan hệ giữa con người với con người. 

  • Văn hoá lộn xộn: Lại là qua các trận đánh, người Israel nhận ra rằng: Trong chiến tranh, uỷ quyền nhiều hơn cho cấp dưới và khuyến khích họ phản biện cấp trên phần nào trông có vẻ hơi lộn xộn. chính sự lộn xộn (một chút) không những có lợi mà còn là yếu tố then chốt. Trong hoạt động kinh tế cũng vậy, cần có một chút xaó trộn chứ không phải luôn luôn có trật tự, có sự tuân phục, ngoan ngoãn. 

Phần III. Những khởi đầu

Đây là phần phân tích những chính sách mà Israel đã áp dụng qua từng thời kỳ: Chúng ta biết rằng, nền kinh tế Israel tăng trưởng 50 lần trong vòng 60 năm – tinh thần doanh nhân chiến đấu, yếu tố địa chính trị không phải là tất cả nguyên nhân. Câu chuyện thành công này còn liên quan đến các chính sách hiệu quả.

  1. Trong lịch sử, khi mới thành lập đất nước, Israel áp dụng phương thức hợp tác xã (kinh tế tập trung, không tư nhân hoá) chính phủ đầu tư vào hệ thống công cộng (đường sá, hạ tầng…) như nhiều các nước đang phát triển cũng làm vậy, tuy nhiên, điểm khác biệt là thay vì thất thoát nghiêm trọng vì tham nhũng như các quốc gia này, tham nhũng không phải là hiện tượng phổ biến gây tổn hại cho ngân sách nhà nước ở Israel.
  2. Chính sách tiếp theo được triển khai đó là : Đón tiếp làn sóng nhập cư và tạo các chính sách hỗ trợ người nhập cư: mọi người gốc do thái hoặc mang dòng máu do thái đều có quyền trở lại đất nước mình, không hạn chế. Những người nhập cư này phần đông là những người bắt đầu lại từ đầu ở một mảnh đất mới, chính vì vậy, họ đã tạo ra rất nhiều những doanh nghiệp nhỏ. Cho đến nay, các chính sách hỗ trợ người nhập cư vẫn không thay đổi.
  3. Chính sách dành cho công dân nước ngoài. Đây là một lối tư duy mới về hiện tượng luân chuyển chất xám. Nếu nhiều quốc gia khác trên thế giới phải khổ sở vì hiện tượng chảy máu chất xám thì người Israel đã đã chứng minh rằng: dòng chảy chất xám, tri thức không phải là luôn luôn một chiều hướng ra nước ngoài, vẫn có những dòng chảy về tổ quốc: các nhân tài của quốc gia đi ra nước ngoài định cư để sau đó quay về phục vụ tổ quốc. Trung Quốc, Israel và Ấn độ đều thụ hưởng sự phát triển vượt bậc về đầu tư và công nghệ nhờ các chính sách dành cho công dân nước ngoài. Israel đi đầu trong chiến lược này khi thực hiện nó từ năm 1980.
  4. Tại sao nhiều nhà đầu tư đầu tư vào Israel cho dù đất nước này thường xuyên nằm trong vùng chiến sự và nguy cơ rủi ro cao? Đó là vì, tài sản lớn nhất của các công ty này thì bom đạn không thể phá huỷ được – sự sáng tạo, tính cam kết. Warren Buffet – nhà đầu tư tài chính đã phá vỡ quy tắc chỉ đầu tư cho các công ty Mỹ của mình mà đầu tư vào một số các công ty ở Israel chính là do đã thấy được sự cam kết tại các công ty khởi nghiệp ở quốc gia này.
  5. Và chính sách cuối cùng, một chính sách hỗ trợ mà tôi nhận thấy có nhiều nét tương đồng với chính sách hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa tại 1 số quốc gia, trong đó có Việt Nam hiện tại đang thực hiện, tuy vậy Israel đã thực hiện từ những năm 90 của thế kỷ trước. Để thu hút đầu tư nước ngoài, và tạo công ăn việc làm cho người nhập cư, họ nhận thấy rằng khối công nghệ cao là giải pháp tốt nhất. 
  • thành lập 24 vườn ươm công nghệ, với mục đích không chỉ nghiên cứu dưới góc độ kỹ thuật mà còn là tính thương mại: sản phẩm hàng hoá đó có bán ra thị trường được hay không.
  • cùng với đó, chính phủ nhận thấy rằng phải gắn liền ngành đầu tư tài chính mạo hiểm của đất nước với các thị trường tài chính nước ngoài thì mới đủ lượng vốn để phát triển những ngành công nghệ cao này. Họ có chính sách thành lập những quỹ đầu tư mạo hiểm thu hút dòng tiền đổ về Israel để đầu tư.
  • Chương trình này còn gây hiệu ứng đến giới đầu tư Mỹ, Châu Âu, thu hút không chỉ nguồn vốn mà còn cả bí quyết công nghệ về Israel.

Phần IV. Động cơ của đất nước

Động cơ của Israel để phát triển đất nước đến từ sự phản bội của những đồng minh thân thiết. Charles de Gaulle – tổng thống đệ ngũ cộng hoà Pháp sau 10 năm hợp tác buôn bán vũ khí đã quay lưng phản bội, cung cấp vũ khí cho đối thủ và thậm chí cấm vận Israel. Điều này đã thức tỉnh đất nước này, đó là phải tự sản xuất vũ khí của mình bao gồm cả xe tăng, vũ khí và máy bay chiến đấu – điều mà rất ít các quốc gia nhỏ có thể làm được. Và đó cũng là động cơ thúc đẩy nền kinh tế Israel với tinh thần tự lực: Họ đã làm thế nào?

  • Trước hết, đó là Sự kết hợp nhiều môn khoa học, (vì công dân Israel phải được đào tạo trên chiến trường trước khi bước vào thị trường lao động), họ có liên hệ giữa các ứng dụng quân sự và dân sự khiến dân tộc này ngày càng có năng lực cải tiến hơn
  • Doanh nhân hoạt động theo dạng serie (Serie entrepreuner): nghĩa là họ không chỉ hoạt động kinh doanh trong một lĩnh vực ngành nghề duy nhất mà dàn trải ra nhiều mảng khác nhau, đôi khi không liên quan, cứ thành công trong một lĩnh vực này là họ tham gia vào một lĩnh vực mới khác, liên tục không nghỉ. Thậm chí sau đó, họ gắn kết những lĩnh vực này theo cách mà Michael Porter đã đặt tên là: sự kết dính mang tính xã hội; và cũng như bậc thầy Jim Collin đã đề cập trong Xây dựng để trường tồn, ở mỗi một lĩnh vực, họ đều xác định rõ mục đích then chốt của việc kinh doanh, ngắn gọn và rõ ràng và mục tiêu đó khiến các thành viên trong công ty gắn bó hơn, không phải chỉ vì tiền lương.
  • Hệ thống giáo dục của Israel được đặc biệt chú trọng, những trường đại học hàng đầu được xây dựng rất sớm: thật là một nghịch lý khi đất nước chiến tranh liên miên và thiếu thốn về vật chất lại tập trung xây dựng các cơ sở để phát triển tri thức, nhưng có tri thức là yếu tố tiên quyết để tạo dựng các thành tựu vật chất khác. Thêm vào điều này chính là chính sách nhập cư đề cao khả năng học thuật và nâng cao vị thế của phụ nữ *trái ngược hoàn toàn với các nước láng giềng (Ả rập), nhờ vào đó, quốc gia này tận dụng hiệu quả tài năng và sức lao động của phụ nữ và cùng với đó, thành công của phụ nữ cũng là động lực để nam giới phấn đấu nhiều hơn.

Qua đọc cuốn sách này, các doanh nhân và đặc biệt là các nhà chính sách sẽ học hỏi được nhiều điều cho mình từ tinh thần sáng tạo không ngừng và sự liều lĩnh của người Israel, như tổng thống Peres của Israel đã nói trong cuốn sách này: đóng góp lớn nhất của Israel cho lịch sử là sự bất mãn liên tục, dân tộc này chẳng bao giờ hài lòng cả. Công thức Israel mạnh mẽ như hiện nay là sự pha trộn của lòng ái quốc, nghị lực, nhận thức liên tục về nghịch cảnh đang bủa vây và đặc trưng cứng đầu, liều lĩnh, và độc lập của người Do Thái. Có thể nhận thấy nhiều chính sách về phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa thời gian gần đây của Việt Nam được học tập từ những chính sách này của Israel và chúng ta sẽ hi vọng về một tương lai với nhiều doanh nghiệp công nghệ được phát triển xung quanh mình. Subcribe kênh YouTube của chúng tôi để xem tóm tắt những cuốn sách tiếp theo nhé. Đọc và chia sẻ những suy nghĩ của bạn về cuốn sách này với chúng tôi trong mục Bình luận nhé. Xin chào!

Kiến Thức Quản Trị

TÓM TẮT SÁCH – ĐÀM PHÁN VỚI CHÍNH MÌNH | ĐỌC SÁCH CÙNG SBS

https://youtu.be/XcfIs-Dlkp8 Chào mừng các bạn quay trở lại với chuyên mục đọc sách cùng SBS. Kỳ...

TÓM TẮT SÁCH – TỪ TỐT ĐẾN VĨ ĐẠI – JIM COLLIN

https://youtu.be/9CS6O85lCsg 6000 bài báo 2000 trang phỏng vấn 15.000 giờ làm việc 21 nhà nghiên...

TÓM TẮT SÁCH – NGHỆ THUẬT THUYẾT PHỤC KHÁCH HÀNG

https://youtu.be/0-NsHOIRd6Q Tác giả: Stepphen Harvill Tóm tắt bởi: Trần Thanh Nga Cuốn sách không...

Tóm tắt sách: Pay Back Time – Ngày đòi nợ | Đọc sách cùng SBS

PAY BACK TIME Payback Time- Ngày đòi nợ của Phil Town là cuốn sách về đầu tư và kinh doanh, là một...

Tóm tắt sách ”Sinh ra là một bản thể, đừng chết như một bản sao”- John Mason

 Chào mừng các bạn đã quay trở lại với chuyên mục " Đọc sách cùng SBS". Trong kỳ này, SBS...

NGUYÊN TẮC VỀ QUYỀN RIÊNG TƯ CỦA SBS VIETNAM

SBS Vietnam rất coi trọng quyền riêng tư. Năm nguyên tắc dưới đây là cơ sở cho phương pháp tiếp...

Tóm tắt sách Ít được nhiều – Less is More – Jason Jenning đọc sách cùng SBS

”Làm sao để nâng cao năng suất?” luôn là câu hỏi lớn của các doanh nghiệp. Rất nhiều công ty với...

CHÚC MỪNG NGÀY DOANH NHÂN VIỆT NAM

Nhân dịp Ngày doanh nhân Việt Nam 13/10, SBS xin chúc các anh chị doanh nhân vững vàng vượt qua...

TÓM TẮT SÁCH: THẾ GIỚI PHẲNG – THOMAS L. FRIEDMAN

https://youtu.be/_0-3aCGjxxM NGHE PODCAST ĐỌC SÁCH CỦA CHÚNG TÔI TRÊN YOUTUBE TẠI ĐỊA CHỈ:...