fbpx

Tóm tắt sách: Ngày Xưa Có Một Con Bò – Camilio Cruz

Khi gặp khó khăn, phần lớn mỗi chúng ta đều lý lẽ để phân bua vì sao sự việc lại thành ra như thế, hoặc phàn nàn đáng lẽ sự việc phải thế này thế khác. Những người thành công thì khác, họ chỉ đơn giản nhận lấy trách nhiệm và thực hiện công việc. Tại sao lại như vậy? Làm sao để thay đổi? Tác giả Camilo Cruz đã giúp chúng ta nhìn nhận vấn đề này qua cuốn sách với tựa đề hài hước: “Ngày xưa có một con bò”.

***

Lấy cảm hứng từ câu chuyện ngụ ngôn đơn giản, tác giả đã đưa ra góc nhìn độc đáo về những lời biện bạch, những lý lẽ bào chữa, những nỗi sợ hãi và những tín nhiệm hạn hẹp mà chúng ta đã có trong đầu một cách vô thức – đồng thời khuyến khích chúng ta phải có đầy đủ trách nhiệm đối với khả năng thật sự của mình và nắm bắt được nó qua văn phong gần gũi, hài hước:

Truyện ngụ ngôn “Ngày xưa có một con bò” kể về một ông giáo già muốn dạy cho học trò của mình bài học: có quá nhiều người dường như không thể vượt qua các trở ngại ngăn cản họ thành công và đành bằng lòng sống một cuộc đời thiếu hụt và khốn khổ. Ông biết rằng những bài học trong sách vở sẽ dễ quên và khó lắng đọng nên quyết định cùng học trò tìm đến căn lều nghèo nhất và xin tá túc lại. Gia đình nghèo này có tám người sống trong một mái nhà siêu vẹo, tài sản duy nhất của họ là con bò sữa, gia đình họ sống nhờ vào việc chăm bò và bán sữa hàng ngày. Sáng hôm sau, hai thầy trò khởi hành sớm và ông giáo giết con bò của gia đình nghèo đó. Cậu học trò bất mãn nhưng không biết phải làm sao để cứu vãn tình hình nên đành lủi thủi theo thầy trở về. Một năm sau, ông giáo già đưa cậu học trò tìm lại ngôi nhà năm xưa mà họ xin trọ để  xem tình hình cuộc sống hiện tại của gia đình đó. Bất ngờ xảy ra, căn lều ngày xưa được thay bằng ngôi nhà mới xây khang trang, cuộc sống sung túc hơn rất nhiều. Người chủ gia đình kể lại câu chuyện: gia đình đã từng tuyệt vọng và đau khổ khi bị mất đi con bò nhưng họ không thể chìm đắm mãi trong bi kịch vì phải lo kế sinh nhai. Họ trồng rau trên mảnh đất trước đây trồng cỏ cho bò rồi mang bán, họ tìm kiếm các công việc khác để kiếm thêm thu nhập. Việc đói khó đã khiến họ cho rằng con bò giúp họ thoát khỏi suy sụp nhưng thưc ra nó chính là sợi xích trói họ trong nghèo khổ. Có vẻ việc mất đi con bò đã mang cho họ cơ hội đến với cuộc sống mới đầy triển vọng.

Ở đây, Camilo Cruz muốn để chúng ta tự nhìn nhận lại bản thân mình. Đôi khi chúng ta thường hay tạo sự an toàn cho bản thân mình, từ cách chọn lựa công việc cho đến mọi quyết định trong cuộc sống, hầu hết mọi người điều chọn cho những lựa chọn mang tính an toàn, ít rủi ro và không có nhiều sự đột phá. Chính tâm lý này đã khiến cho chúng ta bị kìm hãm sự phát triển và cơ hội mới, cũng giống như con bò đã kìm hãm sự phát triển kinh tế của cả một gia đình nghèo, bởi lẽ họ cũng gặp phải tâm lý dễ hài lòng và chấp nhận tình cảnh nghèo nàn của mình.

***

Con bò trong câu chuyện là hữu hình, nhưng cũng là một phép ẩn dụ cho những lời biện bạch, những nỗi sợ hãi, định kiến trong bản thân ta, kìm hãm ta và khiến chúng ta trở nên tầm thường:

Biện bạch là những con bò phổ biến nhất, đó là cách dễ dàng bào chữa cho sự tầm thường thông qua việc đổ thừa cho người khác, để gạt bỏ trách nhiệm của bản thân: “Tôi sai nhưng đó không phải lỗi của tôi”. Đổ trách nhiệm cho người khác thì luôn dễ dàng hơn đối mặt và gánh lấy trách nhiệm nhưng chúng chẳng giải quyết được vấn đề khó khăn mà chỉ là chúng ta đang cố tránh né bằng những cái cớ êm tai.

Bên cạnh đó, tư tưởng luôn nghe theo “Người ta nói rằng…” cũng là một tư tưởng kìm hãm bản thân. Nó khiến chúng ta không muốn thay đổi, sáng tạo, tìm tòi đến những cái mới vì nếu chúng ta không tự hành động thì sẽ chẳng thể kiểm chứng được.

Chúng ta mang trên mình gánh nặng của những niềm tin sai lầm, những lời biện bạch, những lời bào chữa. Tất cả những hạn chế do ta tự áp đặt cho mình đã trói buộc chúng ta vào một cuộc sống tầm thường.

Ngoài ra, thái độ hạn chế cũng góp phần không nhỏ trong việc ru ngủ tâm trí ta, khiến chúng ta ngại thay đổi, ngại bứt phá:

Sự sợ hãi là một trong những con bò tệ hại nhất, nó sẽ kiểm soát thần trí ta, làm tê liệt đầu óc và thân xác ta theo đúng nghĩa của nó: sợ hãi phát biểu trước đám đông, sợ thất bại,… Giải pháp duy nhất là hãy học cách hành động bất chấp nỗi sợ hãi, bất chấp cảm giác rằng mình chưa đủ giỏi, hoặc sự lo lắng bồn chồn mà mình có thể cảm nhận. Hành động là cách chữa trị duy nhất.

Sự hợp lí hóa cũng là một hình thức khác của thái độ hạn chế. Chúng ta nỗ lực thuyết phục người khác và thuyết phục chính mình rằng chuyện không qua tệ như vậy, mặc dù trong thâm tâm, chúng ta biết rất rõ điều đó tệ hại như thế nào. Rắc rối lớn nhất của sự hợp lý hóa là, nếu đủ thời gian, chúng ta sẽ dần dần tin rằng nó thật sự đúng, và chúng ta sẽ không có hành động nào để cải thiện tình huống của mình. Và rồi, chúng ta chấp nhận tình trạng tệ hại như một lẽ đường nhiên.

Ngoài ra, những niềm tin sai lầm về khả năng của bản thân, về người khác cũng là một thái độ hạn chế ngăn cản chúng ta đạt được và nhận ra tiềm năng thật sự của mình.

Những sự hạn chế trong thái độ đều khởi đầu từ những suy nghĩ áp đặt của chúng ta lên bản thân. Khi chúng ta hài lòng với cái tốt, chúng ta sẽ không bao giờ đạt được sự Vĩ đại. Nếu chúng ta quyết định sống một cuộc đời tầm thường, chúng ta cũng sẽ chỉ đạt được như vậy.

Những con bò này đã được tác giả hình thái hóa để chúng ta dễ dàng nhận diện. Chắc hẳn ai trong số chúng ta cũng đã từng gặp phải những loại bò này:

  • Con bò mang tên “Tôi có sao đâu”: Mối nguy hiểm lớn nhất của những con bò “Tôi có sao đâu” là người ta nghĩ rằng họ KHÔNG SAO và hài lòng với cuộc sống mà không thấy lý do gì phải cải thiện. Thay vì đối mặt với sự tầm thường của mình và thay đổi, chúng ta chấp nhận những hoàn cảnh và tình huống mà đúng ra khó lòng được chấp nhận.
  • Con bò mang tên “Đâu phải tại tôi”: Đổ lỗi cho người khác, đồng nghĩa với việc không đối mặt với thất bại của chính mình. Và: “Không ai có thể làm cho bạn cảm thấy mình thua kém mà không có sự đồng ý của bạn”.
  • Con bò mang tên “Niềm tin sai lầm”: Chúng nguy hiểm vì đó là sai lầm nhưng lại được tin như thật. Niềm tin sai lầm có thể khiến chúng ta sống hoài cuộc đời tầm thường nếu không cố gắng vượt lên chính mình. Chúng ta tin rằng chúng ta không thể, rằng khả năng của chúng ta có giới hạn và chỉ làm được như vậy thôi. Việc giải phóng bản thân ra khỏi những con bò này cũng đủ để chúng ta nhìn thấy được một thế giới với những cơ hội mới mà bản thân không ngờ đến.
  • Con bò mang tên “Tôi cảm thấy bất lực”. Chúng ta tự thừa nhận rằng bản thân chẳng có tài cán gì, và điều đó sẽ khiến chúng ta hài lòng với thực tại và chẳng cần cố gắng gì nữa.

***

Những con bò này từ đâu mà xuất hiện? Chính chúng ta đã tạo nên các giới hạn làm hạn chế sự phát triển cá nhân và bịt mắt chính mình trước những tiềm năng không giới hạn có thể được phát hiện trong mỗi chúng ta. Vấn đề chẳng có gì liên quan đến năng lực thể chất, gene di truyền, tính cách, hoặc cái mà chúng ta vẫn gọi là tài năng thiên bẩm. Vấn đề thật sự nằm những thông tin chúng ta lưu trữ trong tiềm thức, và nó hoạt động như những cơ chế tự vệ giúp chúng ta duy trì một hình ảnh lành mạnh. Chẳng phải chúng ta tự thấy mình không có khả năng hay bất tài, nhưng dường như chúng ta nghĩ rằng mình chỉ có thể giỏi ở một chuyên môn nào đó thôi. Chúng ta tự ám thị mình và bỏ phí nhiều khả năng chúng ta sẵn có và chấp nhận làm một phiên bản kém chất lượng hơn của chính mình.

***

Vậy, để trở thành một phiên bản hoàn hảo của chính mình, chúng ta cần nhận ra con bò nào đang ngăn cản trên con đường tiến đến thành công và gạt bỏ nó để kiến tạo một tương lai tốt đẹp – một cuộc sống không có bò:

Trước tiên, chúng ta cần nhận diện những con bò của mình. Như trong câu chuyện ngụ ngôn, gia đình nghèo luôn biện bạch: dù chúng tôi nhưng nhờ con bò nên chúng tôi không chết đói; có lẽ mỗi chúng ta cũng đã từng đưa ra những lời biện bạch cho bản thân. Hãy nhận diện những con bò của mình thông qua những lời nói, những suy nghĩ hằng ngày, và đừng biện bạch, thanh minh cho những hành động đó. Dù việc đối mặt với yếu điểm khiếm khuyết của mình là khó khăn nhưng hãy đối mặt và loại bỏ nó hay thì chịu làm nô lệ cho nó mãi mãi.

Tiếp theo, hãy lập một danh sách những kết quả tích cực mà chúng ta sẽ có sau khi đã loại bỏ những con bò. Việc này sẽ tạo động lực cho chúng ta trong việc xóa bỏ những con bò của mình. Ví dụ, nếu muốn tiêu diệt con bò “Tôi không có thời gian tập thể dục”, hãy lập một danh sách để biết chính xác phần thưởng của bản thân:

– Tôi sẽ có thêm năng lực và nghị lực.

– Tôi sẽ trông đẹp hơn và có hình ảnh về bản thân tốt hơn.

– Tôi sẽ không thường xuyên mệt mỏi và hụt hơi.

– Tôi sẽ khỏe mạnh hơn và sống thọ hơn.

– Tôi sẽ sáng tạo hơn và tập trung làm việc tốt hơn.

Và bước cuối cùng là Xây dựng những ý tưởng, những thói quen mới để tiêu diệt những con bò ở trong chúng ta. Trước khi đầu óc chúng ta tiếp tục biện bạch cho những thói quen cũ, suy nghĩ cũ, hãy tạo nên những tư tưởng mới, những niềm in mang lại sức mạnh và hành vi tích cực. Ví dụ, nếu con bò là “Tôi không làm được. Tôi già rồi.” thì từ bây giờ trở đi, bất cứ khi nào muốn nói hoặc nghĩ như vậy, chúng ta cần phải chặn suy nghĩ đó ngay lập tức. Hãy nói rằng “Tôi sẽ tận dụng mọi hiểu biết và nhiều năm kinh nghiệm để nắm bắt vấn đề này thật nhanh.” Nếu tạo sẵn một phản ứng như vậy cho tất cả những con bò của mình, chúng ta sẽ nhanh chóng nhận ra rằng mình sẽ có thể loại bỏ hầu hết chúng – và trong trường hợp tốt nhất, loại bỏ tất cả bọn chúng – vĩnh viễn.

***

Cuốn sách “Ngày xưa có một con bò” sẽ thực sự phù hợp đối với những người đang cần sự quyết tâm và bản lĩnh để theo đuổi những mục tiêu trong cuộc sống của mình. Hãy đừng ngần ngại thử sức với những điều mới mẻ. Đừng chỉ vì muốn an toàn mà quá phụ thuộc vào một điều gì đó, Nó sẽ khiến cuộc sống của chúng ta trở nên nhàm chán, tầm thường và không lối thoát. Hãy loại bỏ những “con bò” trong mình để thỏa sức làm được nhiều điều mới mẻ hơn cho cuộc sống theo mới mẻ và ý nghĩa hơn.

“Hãy sống thế nào để tất cả những giấc mơ của bạn đều trở thành hiện thực và không chấp nhận bất cứ giới hạn nào khiến bạn không thể đạt được những thành tựu trong đời.”

Kiến Thức Quản Trị

TÓM TẮT SÁCH – ĐÀM PHÁN VỚI CHÍNH MÌNH | ĐỌC SÁCH CÙNG SBS

https://youtu.be/XcfIs-Dlkp8 Chào mừng các bạn quay trở lại với chuyên mục đọc sách cùng SBS. Kỳ...

TÓM TẮT SÁCH – TỪ TỐT ĐẾN VĨ ĐẠI – JIM COLLIN

https://youtu.be/9CS6O85lCsg 6000 bài báo 2000 trang phỏng vấn 15.000 giờ làm việc 21 nhà nghiên...

TÓM TẮT SÁCH – NGHỆ THUẬT THUYẾT PHỤC KHÁCH HÀNG

https://youtu.be/0-NsHOIRd6Q Tác giả: Stepphen Harvill Tóm tắt bởi: Trần Thanh Nga Cuốn sách không...

Tóm tắt sách: Pay Back Time – Ngày đòi nợ | Đọc sách cùng SBS

PAY BACK TIME Payback Time- Ngày đòi nợ của Phil Town là cuốn sách về đầu tư và kinh doanh, là một...

Tóm tắt sách ”Sinh ra là một bản thể, đừng chết như một bản sao”- John Mason

 Chào mừng các bạn đã quay trở lại với chuyên mục " Đọc sách cùng SBS". Trong kỳ này, SBS...

NGUYÊN TẮC VỀ QUYỀN RIÊNG TƯ CỦA SBS VIETNAM

SBS Vietnam rất coi trọng quyền riêng tư. Năm nguyên tắc dưới đây là cơ sở cho phương pháp tiếp...

Tóm tắt sách Ít được nhiều – Less is More – Jason Jenning đọc sách cùng SBS

”Làm sao để nâng cao năng suất?” luôn là câu hỏi lớn của các doanh nghiệp. Rất nhiều công ty với...

CHÚC MỪNG NGÀY DOANH NHÂN VIỆT NAM

Nhân dịp Ngày doanh nhân Việt Nam 13/10, SBS xin chúc các anh chị doanh nhân vững vàng vượt qua...

TÓM TẮT SÁCH: THẾ GIỚI PHẲNG – THOMAS L. FRIEDMAN

https://youtu.be/_0-3aCGjxxM NGHE PODCAST ĐỌC SÁCH CỦA CHÚNG TÔI TRÊN YOUTUBE TẠI ĐỊA CHỈ:...